Üretim Çevrim Süresi (Cycle Time) Nedir?

Üretim Çevrim süresi (Cycle Time), bir üretim sürecinde bir birimin tamamlanması için geçen net, aktif süredir. Başka bir deyişle, bir operatörün veya makinenin bir iş parçasını alıp, üzerinde gerekli işlemleri yapıp, bir sonraki istasyona teslim etmesi arasında geçen süredir.

Önemli Not: Çevrim süresi sadece aktif işlem süresini kapsar; ürünün depoda beklediği veya nakliye edildiği "ölü zamanları" içermez.

---

Çevrim Süresi, Takt Süresi ve Lead Time: Aralarındaki Farklar

Pek çok işletme bu üç kavramı karıştırdığı için yanlış kapasite planlaması yapar. Aralarındaki farkı bilmek uzmanlığın ilk adımıdır:

Kavram	Odak Noktası	Tanım
Cycle Time	Kapasite	Bir birimin üretim hattındaki fiili işlem süresi.
Takt Time	Talep	Müşteri talebini karşılamak için gereken üretim hızı.
Lead Time	Müşteri	Siparişin verildiği an ile teslim edildiği an arasındaki toplam süre.

Çevrim Süresi Nasıl Hesaplanır? (Formül ve Örnek)

Doğru bir hesaplama için sadece toplam süreyi değil, duruşları da hesaba katmalısınız.

Temel Formül:

Gerçekçi Bir Senaryo:

Bir vardiya 8 saattir (480 dakika). 30 dakika yemek molası ve 10 dakika teknik duruş varsa, Net Üretim Süresi 440 dakikadır. Bu sürede 220 adet ürün çıktıysa:

• Hesaplama: 440 / 220 = 2 Dakika.

---

1. Little Kanunu ve WIP İlişkisi

Çevrim sürenizi düşürmek istiyorsanız, üretim hattındaki "Süreçteki İş" (Work in Process - WIP) miktarını kontrol etmelisiniz. MIT Profesörü John Little tarafından formüle edilen Little Kanunu der ki:

Bu matematiksel gerçek bize şunu söyler: Hattınızda ne kadar çok yarım mamul (WIP) birikirse, ürünün hattan çıkış süresi o kadar uzar. Stokları eritmek, çevrim süresini doğrudan iyileştirir.

 

2. Darboğaz (Bottleneck) Yönetimi

Bir üretim hattının toplam çevrim süresini, hattaki en yavaş makine (darboğaz) belirler. Diğer tüm makineleri hızlandırsanız bile, darboğaz istasyonunu iyileştirmediğiniz sürece toplam çıktı miktarınız artmayacaktır.

3. OEE (Toplam Ekipman Etkinliği) ile Bağlantı

Çevrim süresi kaybı, OEE hesaplamasındaki "Performans" kaybının ana nedenidir. İdeal çevrim süresi ile gerçek çevrim süresi arasındaki her saniye, gizli bir maliyettir.

---

Çevrim Süresi Kayıpları ve Optimizasyon Stratejileri

Üretimdeki kayıpları minimize etmek için Yalın Üretim tekniklerinden faydalanılmalıdır:

• SMED (Single Minute Exchange of Die): Model değişim sürelerini kısaltarak makinenin boşta kalma süresini azaltın.
• Otomasyon ve Poka-Yoke: İnsan kaynaklı hataları (ve dolayısıyla yeniden işlem sürelerini) ortadan kaldırın.
• Standart İş Formları: Operatörler arası hız farkını minimize etmek için her işlem adımı standartlaştırılmalıdır.
• Just-in-Time (JIT): Malzeme beklemeye bağlı duruşları (kayıp zamanı) sıfıra indirin.

Özet: Nereden Başlamalı?

Verimliliği artırmak için önce fiili çevrim sürenizi kronometre ile ölçün. Ardından bunu müşteri talebiniz olan Takt süresi ile kıyaslayın. Eğer çevrim süreniz Takt süresinden uzunsa, fazla mesai veya yeni yatırım kaçınılmazdır.